isithonjana sesaziso
Joyina uhambo lwethu lokujoyina wedwa, oluyimfihlo, lomndeni, kanye nolwamaqembu amancane Hlela uhambo lwakho

Umkhosi we-Tihar, uMkhosi WaseNepal Wezibani Nezimbali

Umkhosi weTihar

I-Nepal iyizwe elinezilimi eziningi namasiko amaningi. Ngakho-ke, abantu bagcina imikhosi eminingi nemikhosi. Yonke imikhosi inesenzakalo esithile, uhlobo lwesiphetho sonkulunkulu phezu kwamademoni, ukuzalwa komuntu, njalonjalo. Ngaphandle kwabo, Deepawali umkhosi kazwelonke oyinhloko. Ivamise ukuwa ekupheleni kukaMfumfu. Umkhosi weTihar ingenye ethandwa kakhulu eNepal.

I-Nepal iyizwe elinezilimi eziningi namasiko amaningi. Ifestivali ngayinye ibonisa izici ezingavamile kusukela ku-Jatra kuya kumkhosi obaluleke kakhulu, i-Dashain. Abantu bagubha imikhosi ehlukene ngokwezifunda noma ngokobuzwe, inkolo, namasiko. Tihar, ebizwa nangokuthi i-Diwali noma i-Deepawali, ikleliswe endaweni yesibili ngemva kwe-Dashain e-Nepal, njengoba amakhandlela amaningi nezibani zemikhosi zizokhanyiswa u-Goddess of Laxmi. Ngakho-ke, iTihar yaziwa nangokuthi umkhosi wezibani.

I-Tihar iza ngemva kweDashain, futhi iKathmandu ingabonakala njengedolobha lezibani ebusuku.
Umkhosi weTihar ngokuvamile iwela phakathi kuka-Okthoba naphakathi noNovemba. Lo mkhosi uhlonipha amagwababa, izinja, izinkomo kanye noLaxmi (unkulunkulukazi wengcebo nenhlanhla).

Umkhosi weTihar ugujwa ngemuva komkhosi weDashain.

Ngemuva kukaDashain, Tihar umkhosi wesibili ngobukhulu ogujwa eNepal. Lo mkhosi unikezelwa ikakhulukazi izinsuku ezinhlanu.
Umkhosi weTihar umkhosi wesibili omkhulu waseNepal, ogujwa izinsuku ezinhlanu. I-Tihar ngayinye iholide inenkulumo yayo, ukusebenza okungavamile, nokubaluleka kwayo. Ngosuku lokuqala, abantu bakhulekela amagwababa, abhekwa “njengesithunywa sokufa.”

Ngosuku lwesibili lweTihar, izinja ziyahlonishwa futhi zibhekwa “njengabaqaphi bakankulunkulu wokufa.” Usuku lwesithathu lwamukela unkulunkulu kaLaxmi. Nokho, ngosuku lwesine, sikhulekela inkomo, isilwane Sesizwe SaseNepal.

Usuku lokugcina lomkhosi weTihar lubizwa ngokuthi Bhaitika noma Tihar Tika. Usuku lokuphana izipho ezijabulisayo phakathi kwabazalwane nodade. Wonke amalungu omndeni, kude nasekhaya, agubha ngenjabulo. Bahlanganyela injabulo yabo futhi badle ukudla okumnandi.

 

I-Tihar Festival 2026 iqala ngo-Okthoba 30, 2026, futhi iphele ngoNovemba 03, 2026. Izinsuku zesi-Nepali ziqala ngo-Kartik 14, 2083, futhi ziphele ngo-Kartik 18, 2083.

UsukuDayImisebenzi
October 30

2024

KaagTiharUkukhulekela Amagwababa futhi ukunikela ngokudla
October 31

2024

KukurTiharUkukhulekela Izinja nokunikela ngezidlo
November 01

2024

Laxmi PujaUkukhonza Izinkomo Nonkulunkulukazi Laxmi, Ukudlala Bhaile
November 02

2024

Goru TiharUkuhlonipha i-Ox ne-Gobhardhan puja
November 03

2024

BhaiTikaUkukhonza Abazalwane/Odade, Ukuphana izipho

Nazi izinto zokuqala ezibalulekile ezenziwa ngabantu baseNepal eTihar:

  • Nikeza Ikhaya Lakho Inguquko Ngombala Ongcono Kakhulu
  • Kwenze Indaba Yomndeni
  • Ama-Firecrackers Alula
  • Thumela izilokotho ezinhle kubo bonke abangani bakho nezihlobo ngemiyalezo, abezindaba
  • Hlanganyela nabantu

Amasiko oMkhosi weTihar

Ngemuva kukaDashain, umkhosi weTihar umkhosi wesibili omkhulu waseNepal. Lo mkhosi uphinde unikezelwe ikakhulukazi ezinsukwini ezinhlanu. Ngamunye Iholide laseTihar inenkulumo yayo futhi iveza ukusebenza nokubaluleka okukhethekile. Usuku lokuqala lwaseTihari luwukukhulekela amagwababa, abhekwa “njengesithunywa sokufa.”

Usuku lwesibili lomkhosi weTihar elokuhlonipha izinja ezibhekwa “njengomqaphi kankulunkulu wokufa.” Usuku lwesithathu wusuku lokwamukela unkulunkulu kaLaxmi. Nokho, ngosuku lwesine, sikhulekela izinkomo, isilwane seSizwe saseNepal. Usuku lokugcina lomkhosi we-Tihar lubizwa ngokuthi i-Bhai Tika noma i-Tihar Tika, usuku lokuphana izipho ezijabulisayo phakathi kwabafowethu nodadewethu. Wonke amalungu omndeni akude nasekhaya ahlangana ndawonye futhi agubha ngenjabulo. Bajabulela injabulo yabo bodwa futhi badle ukudla okumnandi.

Okulandelayo incazelo eningiliziwe yosuku ngalunye lomkhosi we-Tihar nokuthi iveza ukubaluleka kangakanani:

I-Nepal Dog Festival 2026/2027

INepal Dog Festival ngumkhosi waminyaka yonke wamaHindu owenziwa kulo lonke elaseNepal. Iba ngosuku lwesibili lokugujwa kweTihar (cishe ngo-Okthoba noma ngoNovemba). Namuhla, abantu bakhulekela izinja futhi bazinike ukudla okuhle. Bafaka amabhengela ezimbali ezisamarigold emigedeni yezinja ukuze bajabulise uYama, unkulunkulu wokufa, njengoba izinja ziyizithunywa zakhe.

Usuku 1: Usuku lwe-KaagTihar/Crow

Imisebenzi: ukukhonza amagwababa
Idethi: Okthoba 30, ngoLwesithathu
I-Kaag Tihar imakwe njengosuku lokuqala lwe-Tihar. Namuhla, abantu banikeza amagwababa irayisi, “umhambi wokufa.” Lolu suku lubizwa ngokuthi wusuku lokuphumula kwamagwababa njengoba ematasa unyaka wonke ayindilinga. Abantu bakhulekela amagwababa ukuqinisekisa ukuthi indawo yegwababa ijabule. Uma kungenjalo, bazokwazisa izindaba ezimbi, futhi izinto ezimbi zizokwenzeka phakathi nonyaka ozayo.

Abantu bakhulekela amagwababa namagwababa futhi bawaphe amaswidi nezitsha ngokukubeka ophahleni lwezindlu. NgobuHindu, ukukhasa kwamagwababa namagwababa kufanekisela ukudabuka nosizi. Ngakho-ke, abazinikele banikeza ukudla okumnandi kumagwababa ukuze balungise ubuhlungu nokucindezeleka ezinsukwini ezizayo. Lolu suku futhi lumelele ukunamathela kwaphezulu phakathi kwabantu nezinye izilwane.

Usuku lwesi-2: Usuku lwe-Kukur Tihar/Inja

Imisebenzi: Izinja zokubonga
Idethi: Okthoba 31, ngoLwesine

I-Kukur Tihar usuku lwesibili lwe umkhosi weTihar, usuku lokubonga nokukhulekela onkulunkulu. I-Kicha puja yigama elinikezwe umphakathi waseNewar kuze kube namuhla. Kulezi zinsuku, abantu baseNepal bangazihlonipha izinja, ngoba bakholelwa ukuthi inja izoqinisekisa imiphefumulo yabafileyo ukuze ibaholele ezulwini. Abantu ngabanye banikeza izinja nge-Tihar Tika kanye nezimbali zezimbali, ngakho-ke ziphathe ngesidlo sakusihlwa esimnandi. Izinja zithathwa “njengomlindisango wokufa” futhi zibonwa njengezithunywa zeNkosi Yamaraj. Lolu suku lubhekwa njengoNarka Chaturdashi.

Umkhosi weTihar

Usuku 3: I-Laxmi Puja

Umsebenzi: Ukukhulekela Unkulunkulukazi uLaxmi

Idethi: Novemba 01, 2026, NgoLwesihlanu.

Usuku lwesithathu lubaluleke kakhulu futhi lubizwa ngokuthi i-Laxmi Puja. Ngalolu suku, abantu baphinde bakhonze izinkomo. NgobuHindu, inkomo isho ukuchuma nengcebo. Emandulo abantu babehlomula kakhulu ngezinkomo.

Ngakho, ngalolu suku lomkhosi waseTihar, abantu babonisa ukubonga ezinkomeni ngokuzigoqa futhi bazidlise ngotshani obungcono kakhulu. Ibheka unkulunkulukazi uLaxmi engena endlini ehlanzekile futhi ayihlobise ngale nkolelo. Ngenxa yalokho, Abantu bahlanza amakhaya abo, futhi iminyango namafasitela afakwe kahle ngamagobolondo enziwe ngama-marigolds (Sayapatri).

Imizi eminingi ihlanzekile futhi ihlotshiswe ngokuwubukhazikhazi. Lokhu kungaba isenzo ku- IsiHindu Unkulunkulukazi uLaxmi ukuthi abuyele phansi futhi abusise indlu ngengcebo nangenhlanhla enengqondo.

Kusihlwa, Wonke amakhaya athandaza kunkulunkulukazi uLaxmi, unkulunkulukazi womcebo. Ubonga imindeni ngazo zonke izinzuzo eziphiwe yona. Yonke indlu nezitolo zikhanyiswa esangweni ngamalambu kawoyela (i-Diyo) noma amakhandlela eminyango nasemafasiteleni ukwamukela ukuchuma nokuphila kahle.

Ngaphandle kwalokhu, amantombazane adlala i-Bhaili ngokucula izingoma zesintu, ukudansa, nokuvakashela zonke izindlu ezingomakhelwane. Abantu bazobanika imali namanye amaswidi njengethiphu futhi babelane ngawo. Ngaphandle kwalokho, ubusuku balolu suku bufanele ukubukwa, njengoba singakwazi ukubuka izibani ezweni lonke ezizokunikeza imibono ethakazelisayo.

Usuku 4: Govardhan Puja/Guru puja

Umsebenzi: ukukhonza izinkabi

Idethi: Novemba 02, 2026, ngoMgqibelo

Usuku lwesine lomkhosi we-Tihar lubizwa nge-Govardhan puja/Goru puja/Omaha puja futhi lugujwa ngokuya ngesizinda esiqondile sabantu. Njengoba inkabi ingumsizi obalulekile womlimi, abantu ngabanye bangaculela inkabi i-Goru Puja. Lolu suku, olubizwa nangokuthi i-Omaha Puja, lugubha uNyaka Omusha Omusha.

Umphakathi waseNewari ugubha imibuthano ye-Maha puja/Ma puja(yokuzikhulekela) ebusuku. Khona-ke wonke amalungu angaba nedili elikhethekile lomndeni futhi azitike ngokudla okuthile kwenhlanhla, njengamaqanda aphekiwe, izinhlanzi ezithosiwe, ama-dessert amnandi, njll. Abantu abalandela i-Vaishnavism benza i-Govardhan Puja, okuwukukhulekela u-Goverdhan. Intaba.

Ubulongwe bumele intaba futhi bukhulekelwa. Ubusuku buhlotshiswe ngezibani ezinemibala ehlukene. Ebusuku Abafana bacula kakhulu izingoma zikaDeusi bexoxa indaba yalo mkhosi, kulandisa oyedwa eqenjini bese kuthi abanye kube yikhorasi. Bathola imali, izithelo, kanye noSelroti kubanikazi bezindlu.

Nokho, namuhla, osonhlalakahle abaningi, osopolitiki, kanye nentsha bavakashela amakhaya endawo futhi bacule lezi zingoma. Izimali abazithola ngokudlala i-deuce ziqoqwa kwezenhlalakahle nezomphakathi.

Usuku 5: Bhai Tika

Imisebenzi: Ukukhulekela Abazalwane Nodade

Idethi: Novemba 03, 2026, ngeSonto

Usuku lokugcina lwe- Umkhosi weTihar ubizwa ngokuthi BhaiTika. Lolu wusuku lwabafowethu nodadewethu, ababuthana ngemva kwesikhathi esingaka emcimbini omuhle we-BhaiTika. Igama elithi "Yampanchak" elinye igama elinikezwe iTihar. Kulezi zinsuku, abafowethu nodadewethu bangabuthana futhi bazinze izingcaphuno zaseTihar emabunzini abo. Odade babeka i- tika enemibala ehlukahlukene esiphongweni somfowabo kanye nezimbali ezinhle kakhulu futhi babanikeze ama-Shaguns (uswidi onokuthula) njengesipho saseTihar.

Ngakho-ke, abazalwane babelandela isiko eliqhubekayo lokubeka uTika kodadewabo futhi babanikeze imali ngokubuyisela. Lo mkhosi ugujwa ukuqinisa ubudlelwano babazalwane. Futhi phakathi kwaleyo mikhosi, i-Tihar (Deepawali) ingenye yemikhosi.

Odade babeka i-Saptarangi (imibala engu-7) i- tika noma i-tilaka emabunzini abafowabo, futhi abazalwane bafaka leli gama elinemibala engu-7 esiphongweni sikadadewabo. Odade bakhulekela abafowabo, befisa ukuphila okuphumelelayo esikhathini esizayo.

Umkhosi weTihar

Imikhosi yoMkhosi we-Tihar

Ngesikhathi Umkhosi weTihar,izihlobo nabangani bahlangane bashintshane Tihar izipho nemikhonzo komunye nomunye. Ngokuvamile, abantu baseNepali bazogubha imikhosi emikhulu eyishumi nanye kusukela maphakathi no-Okthoba kuya maphakathi noNovemba. Indlu ngayinye, isitolo, kanye nenxanxathela yezitolo izokhanyisa amalambu anemibala ehlukahlukene. Umkhosi weTihar idume nangokuthi i-Deepawali futhi ithathwa “njengomkhosi wezibani.” Zonke izindlu zedolobha.

Ukubaluleka koMkhosi we-Tihar e-Nepal:

Umkhosi wokukhanya, iTiharr umkhosi, igujwa njengoba iphawula ukunqoba kokuhle kunobubi. Nokho, Lomkhosi uqinisa ubuhlobo phakathi kwezilwane nabantu ngokubheka amagwababa: izinkomo, izinja, nezinkabi. Abantu bazitika ngamadili futhi bajabule. Bahlanza izindlu zabo, bagqoke izingubo ezintsha, futhi banambitha izinhlobo ezahlukahlukene ze ukudla okumnandi. Lo mkhosi uyiholide lazo zonke izikole, amakolishi namahhovisi.

Wonke umndeni nezitolo zingakhanyisa izinhlobo zezibani ezimibalabala ebusuku, futhi isibhakabhaka sigcwele iziqhumane ezinhle. Abangane nezihlobo bangaphinde bahlangane futhi bashintshisane ngezipho ze-Tihar nemikhonzo kuwo wonke lo mkhosi.

AbaseNepal bagqoka izingubo zabo ezintsha futhi benza ukuzimisela kokuqala impilo entsha sha.

Ukugubha lezi zinhlobo ze imikhosi kwandisa ubuzalwane phakathi kwabantu futhi kuqede isiphithiphithi sansuku zonke. Sipheka ukudla okumnandi, ama-fly kite, futhi sihlobisa amakhaya nemigwaqo. Ukudlala amakhadi kuwumsebenzi obalulekile ngesikhathi samaholide. Iphinde ivikele amasiko ethu kanye nezingoma zomdabu.

Nakuba Umkhosi weTihar igujwa kafushane, iwumkhosi ojabulisa kakhulu. Abantu abaningi bayadansa, bacule, badlale amakhadi futhi bahlanganyele emisebenzini ehlukahlukene ejabulisayo.

Ama-Dhanteras

UDhanteras, owaziwa nangokuthi uDhan Trayodashi kanye noDhanwantari Jayanti, uhlonishwa kanye noKaag Tihar. Ngalolu suku, amaHindu agubha uDhanvantari, unkulunkulukazi wokuphulukisa nengcebo. Namuhla, kuyisiko ukuba abantu ngabanye bathenge ubucwebe, izinto zasekhishini, nezinto zasendlini. Namuhla, ukuthenga igolide, isiliva, noma ithusi kubhekwa njengenhlanhla.

Ingabe u-Diwali no-Tihar bayefana?

Abantu bendawo eNepal babiza i-Diwali, eyaziwa nangokuthi "i-Deepawali," imvamisa ngokuthi "iTihar." Akhona amanye amagama, njengokuthi “Yamapanchak” noma “Swanti.” Izinsuku ezinhlanu zikaNkulunkulu Wokufa, iNkosi Yama, zaziwa ngokuthi “Yamapanchak.” Umkhosi wamaHindu wezinsuku ezinhlanu eNepal kanye nezifunda ezimbalwa zaseNdiya, ezihlanganisa iWest Bengal neSikkim. I-Tihar igujwa kakhulu eDarjeeling naseKalimpong, okuyikhaya labantu abaningi baseNepali.

I-Tihar iqhathaniswa ne-Diwali, umkhosi wezibani ogujwa eNdiya, kodwa kukhona umehluko omkhulu obalulekile. I-Tihar igujwa ngokukhanyisa i-diyo ngaphakathi nangaphandle kwendlu, efana ne-Diwali. Izinsuku ezinhlanu zika-Tihar, ngokungafani nomkhosi wamaNdiya, zihlanganisa umkhosi nokuzinikela phakathi kwezidalwa ezine ezixhunywe kunkulunkulu wamaHindu wokufa, u-Yama, nosuku lokugcina lumiselwe abantu.

Umgubho kuthiwa uqala ngo-Kaag (igwababa) Tihar ku-Trayodashi tithi ye-Kartika Krishna paksha (usuku lwe-13 lwenyanga enciphayo) bese uqeda ngo-Bhai Tika ku-Dwitiya tithi yase-Kartika sukla paksha minyaka yonke, ngokwekhalenda le-Vikram Samvat. Ngokwekhalenda lamazwe ngamazwe, ukugujwa kwenzeka phakathi kuka-Okthoba noNovemba.

Imikhosi ye-Diwali ne-Tihar inemvelaphi yesiko efanayo futhi isebenzisa izibani zobumba, iziqhumane, izibani, i-rangoli enemibala, namaswidi ukuze kukhunjulwe ukunqoba kokuhle phezu kobubi. Izinsuku ziyefana: ubusuku bokuthwasa kwenyanga enyangeni yesishiyagalombili yamaHindu. Ngosuku lokuqala lomkhosi, zombili izizwe ziphinde zihloniphe u-Goddess Lakshmi (unkulunkulukazi wengcebo). Imikhosi yezinsuku ezi-5, nokho, ihluka kakhulu komunye nomunye.

Umehluko oyinhloko phakathi kwemikhosi emibili ukuthi u-Diwali ugcizelela onkulunkulu kakhulu. Ngokuphambene, uTihar ugcizelela ukubonga ezilwaneni nokuhlonipha ukusekela kwazo abantu. AmaHindu aseNepal agubha iTihar, kodwa amaHindu aseNdiya, amaJain, namaSikh agubha uDiwali.

Okulandelayo kugqamisa umehluko phakathi kwe-Diwali ne-Tihar kusukela osukwini loku-1 kuye osukwini lwesi-5.

Usuku 1: E-Nepal, usuku lokuqala yi-Kaag Tihar, lapho amagwababa ethathwa njengezithunywa zeNkosi Yama. Ngalolu suku bayaphakelwa futhi bakhulekelwe. Ngokufanayo nalokhu, usuku lokuqala lwe-Dhanteras lugujwa eNdiya. Abantu balungisa izindlu zabo belungiselela umcimbi. Ukwengeza, bathenga izinto ezinenhlanhla njengethusi, igolide, isiliva, izitsha nezinto zokukhulekela.

Usuku lwesi-2: E-Nepal, yi-Kukur Tihar ngosuku lwesibili. Izinja zithandwa ngenxa yobungane nokwethembeka kwazo. Abantu bakhulekela izinja zabo ngezimbali ze-marigold futhi baphawule emabunzini ezilwane ezifuywayo ngezimpawu ezibomvu (tika). Ngisho nezinja zithola ukudla okukhulu kuzo. Ngakolunye uhlangothi, uChoti Diwali ubonwa eNdiya namuhla. Abantu baqala ukuhlobisa amakhaya abo ngamaphethini aphansi e-rangoli nezibani zezintambo.

Usuku lwesi-3: Abantu baseNepali bagubha umkhosi we-Gai Tihar ngalolu suku. Njengendlela izinja ezazikhonzwa ngayo ngayizolo, izinkomo zihlonishwa usuku lonke. Isiko laseLakshmi lenziwa kusihlwa. Ngisho nomuzi wabo uhlotshiswe ngamalambu nezimbali ze-marigold emnyango. Ngokufanayo nalokhu, i-Diwali igujwa eNdiya ngosuku lwesithathu. Imindeni ihlangana ndawonye ukuze ijabulele ukudla futhi iphane izipho. Izibani zobumba zikhanyiswa nxazonke zekhaya ngesikhathi sokukhulekelwa kwenkolo yaseLakshmi.

Usuku 4: Umkhosi weGoru Tihar ugujwa ngosuku lwesine. Inkolo eqhutshwa ngalolu suku iyehluka ngokwezinhlanga. Nakuba abanye bekhulekela izintaba noma bona ngokwabo, iningi likhulekela inkabi. Ngokuphambene, iPadwa iseNdiya. Abantu baze bavule ama-akhawunti ebhizinisi amasha ngalolu suku oluhle ukuze bathole ingcebo nenala.

Usuku lwesi-5: Usuku lokugcina oluhle lomkhosi we-Tihar yi-Bhai Tika. Ubudlelwano bezelamani buhlonishwa ngemikhosi ethile. Odade bavame ukwenzela abafowabo izenzo zokukhulekela ngokufaka i- tika elinemibala engu-7 (Saptarangi tika) emabunzini abo. Banikeza inqwaba yamaswidi, ukudla okumnandi okuphekiwe, nezithelo ezinganeni zabo ngaphezu kwe-tika. I-Bhai Duj igujwa e-India ngalolu suku. Ngokufanayo ne-Bai Tika, kuwumkhosi wokugubha amasiko phakathi kwezelamani. Odade nabafowethu benza amasiko okuvikela kanye nokushintshisana ngezipho kanye nezibiliboco ukuze bahloniphe ubudlelwano babo obuyingqayizivele.

I-Tihar ne-Diwali zihlukile futhi zihlukile kulo mqondo. Nakuba imigubho kulawa mazwe womabili ihlukene, amasiko nemikhuba eminingi iyefana. Uma kugujwa, u-Tihar no-Diwali banezinhloso ezifanayo: inhlanhla nokuchuma komndeni.

Isizathu sokugubha umkhosi weTihar eNepal

Amaqembu ahlukene eNepal agcina umkhosi weTihar ngezindlela ezahlukene. Lo mgubho ubizwa ngokuthi yiSwanti ngabakwaNewars kanye noDeepawali nguMadhesis. Umkhosi wesibili ngobukhulu eNepal waziwa ngokuthi iTihar. Kuphinde kubizwe nge-Dipawali noma i-Diwali. Ngamakhandlela, i-rangoli ekhanyayo phansi, nokukhanya okukhazimulayo, ungabona imigubho yonke indawo njengoba ilanga lishona. Kulokhu, ngaba namandla ahlukile, aphilayo, namahle. Noma ubani angajabulela i-ambience namasiko futhi abambe iqhaza kule mikhosi ethandekayo. Kodwa yini eyenza sigubhe iTihar?

Ingabe sikhona isizathu esithile sokugubha i-Tihar?

Kunezindaba eziningana ezihlobene nomlando womkhosi we-Tihar. Eyaziwa kakhulu indaba yeNkosi Yama, uNkulunkulu Wokufa, kanye nodadewabo u-Yamuna. Umuntu olamula imiphefumulo yabantu ngemva kokufa kwabo kucatshangwa ukuthi uyiNkosi Yama, unkulunkulu wamaHindu wokufa. Uyanquma ukuthi uzoyithumela yini imiphefumulo yabo ezulwini noma esihogweni. Ngesinye isikhathi wayesezobona udadewabo uYamuna. Nokho, wayematasa ngomsebenzi wakhe kangangokuthi wayengamboni. Ngakolunye uhlangothi, u-Yamuna akakwazanga ukulinda ukubona umfowabo.

Wabe esemmema ukuba azohlangana naye ngokumthumelela imiyalezo. Ngokwesintu, ekuqaleni wathumela inyoni (igwababa), inja nenkomo. Nokho, nangaleso sikhathi, iNkosi u-Yama ayizange imvakashele. Wagcina esesithathile isinqumo sokuhlangana naye yedwa. Usuku lwesihlanu lomkhosi we-Tihar, noma i-Bhai "Tika," igujwa ngalolu suku. Kuthiwa u-Yamuna wayethanda umfowabo ngalolu suku futhi wamthela inhlanhla. Ngakho-ke, ngokuhambisana nesibonelo sikaYamuna, isiko lodade bokuhlonipha abafowabo nokubafisela okuhle ladalwa futhi liyalandelwa.

Enye indaba mayelana neNkosi uKrishna ichaza ukuqala kwe-Govardhan puja, egujwa ngosuku lwesine lomkhosi we-Tihar. Ixoxa indaba yokuthi u-Lord Indra, uNkulunkulu Wemvula, wayiqalekisa kanjani i-Gokul Village, yayibeka engozini yezikhukhula nemvula enkulu. U-Krishna uphakamise iNtaba i-Govardhan enkulu ngomunwe wakhe omncane ukuze anikeze izakhamuzi zendawo yokuhlala nezilwane. Abantu baseGokul banikeze i-Govardhan Mountain ukudla okuhlukahlukene njengokubonga ngokusindisa izimpilo zabo, futhi bamkhonze ngokukugcina.

I-Tihar Festival Okukhangayo Okuyinhloko

Ngemva Dashain, umkhosi waseTihar uwumkhosi wesibili ngobukhulu eNepal, futhi uhulumeni uvame ukuwunikeza iholide lezwe lezinsuku ezintathu. Umkhosi uhlukile; ihlonipha onkulunkulu nezidalwa ezinjengamagwababa, izinkomo, nezinja osekunesikhathi eside zihlalisana nabantu.

Njengokwamukela okungcwele konkulunkulu nonkulunkulukazi, ikakhulukazi amaLakshmi, abantu baseNepali bavame ukudala imiklamo phansi kwamagumbi okuhlala noma izingadi besebenzisa izinto ezifana nerayisi elinemibala, ufulawa omisiwe, isihlabathi esimibalabala, noma amacembe ezimbali, aziwa ngokuthi i-Rangoli.

Ngaphezu kwalokho, ithonya amandla nokudlidliza kwendawo ezungezile. Ukubona izinto eziningi ezikhangayo zaseTihar nganoma yisiphi isikhathi kungenzeka. Izithakazelo eziyinhloko zikaTihar zihlanganisa Ukukhulekela izilwane ukubonga ngokuvikelwa nokuvuna kwazo.

Bakhanyisa kunkulunkulu wokufa, Nkosi Yama, ukuthola isahlulelo sokufa esinembile.
Ekhulekela unkulunkulukazi wengcebo, uLakshmi, okuthiwa wazalelwa eTihar, ukuze aqinisekise impumelelo nenhlanhla ekuphileni.
Sikhulekela iGovardhan Mountain, intaba evikela izakhamuzi ezikhukhuleni ngesikhathi somkhosi weTihar.
Naphezu kokuvinjelwa kwakamuva kukahulumeni waseNepal ekusebenziseni kwabo ngenxa yokwanda kokulimala, iziqhumane zivame ukumiswa phakathi nomcimbi. Nokho, kusafanele kwenziwe ngokuphepha nangaphansi. Izingane zivame ukuvakashela amakhaya kuyilapho zicula futhi zicela ukudla nemali ukuze zithole izipho.
Imidlalo yamakhadi, njengegeyimu yegobolondo i-kauda noma i-langur burja, ilindeleke phakathi nomgubho.
Lo mcimbi uhlukile ngoba uhlonipha onkulunkulu nezidalwa ezinjengamagwababa, izinkomo nezinja osekunesikhathi eside zahlala nabantu.

Izinto ongazihlola ngesikhathi soMkhosi weGrand Tihar eNepal

Kubavakashi abafisa ukuba nokuxhumana okuhle kakhulu nokwangempela nabantu, iTihar yisikhathi esihle sokuvakashela eNepal. Ngenxa yokuphana kwabo, abantu baseNepal bavame ukwamukela izivakashi ezindlini zabo ukuze bathole ukudla nemikhosi ekhethekile. Kunezinye izindlela zokugubha i-Tihar eNepal ngaphandle kokujoyina umndeni waseNepali.

Nge-Bhai Tika, ngosuku lwesihlanu lomkhosi waseTihar, leli thempeli lifinyeleleka kumphakathi jikelele. Ithempeli laseMatrikeshwar Mahadev, enye yezinto ezizelwe iNkosi uShiva, isenkabeni yeKathmandu, enkabeni yechibi lokwenziwa elingamamitha-skwele angama-400. Ukuwela ibhuloho elimhlophe ukuya emagcekeni ethempeli kuyintokozo. Umbono omangalisayo wezithombe eziqoshiwe zendlovu ezimhlophe ezindongeni zethempeli uzontshontsha inhliziyo yakho.

Uma usuvele ulapha, hlela usuku lwesihlanu lwe-Tihar ukuze ubone ukuphuma kwelanga okuhle kuntweza phezu kwale ndawo enokuthula yobukhazikhazi obumhlophe. Vakashela i-Rani Pokhari Ithempeli, efinyeleleka kuphela emphakathini jikelele kanye ngonyaka ngesikhathi se-Bhai Tika. Ungazulazula endaweni enokuthula yechibi futhi ubuke idolobha eliseduze.

Kathmandu Street Vakashela

Ngokugqama Rangoli phansi nokukhanya okukhazimulayo okuvela emakhandleleni, ungabona imigubho yonke indawo njengoba ilanga lishona. Phakathi nomkhosi we-Tihar, kukhona amandla ahlukene, aphilayo, futhi amahle. Noma ubani angajabulela i-ambience namasiko futhi abambe iqhaza kule mikhosi ethandekayo. Ngethemba ukuthi lokhu kukunikeza umuzwa wokuthi i-Tihar injani e-Kathmandu.

Hlola i-Kathmandu, echichima izibani ezinhle, imikhosi yezenkolo, imidlalo yamasiko, nemisebenzi yemikhosi. Ungathenga izipho emakethe yaseThamel eyaziwa kakhulu futhi ubone amasiko emathempelini amangalisayo. Izingane zidlala ngama-sparklers neziqhumane ngenkathi iziqhumane ziqhuma phezu kwedolobha. Ungazizwa amavayibhu ahluke ngokuphelele namandla amahle ngenkathi uhlola imigwaqo.

Ungakwazi ukujoyina umkhosi ngokwenza amasiko afanayo nabendawo. Ungangena emigwaqweni nge-tika yakho ebomvu, izimbali ze-marigold, nezinye izinto zokudla ukuze ugubhe i-Kukur Tihar futhi ubonge izinja ngokwethembeka kwazo.

Vakashela Izimakethe

Imakethe inomuzwa wokuhlanya ngesikhathi somkhosi we-Tihar. Izibani ezinhle nezibani zihamba phambili kuzo zonke izitolo nezimakethe. Wonke amakhaya nebhizinisi ahlotshiswe ngezimbali ze-marigold ezisongwe eminyango yangaphambili, futhi yonke indawo yesitolo inodonga olubukekayo, olukhanyayo lwangaphambili. Ngempela benza konke okusemandleni abo ekwenzeni wonke umuntu abukeke emuhle.

Kodwa ukubuka abantu bejabulela amaholide omkhosi we-Tihar kuyajabulisa. Amakhasimende athenga futhi akhokhe abathengisi bawo abancane abathengisa amaswidi nezibiliboco. Kuningi ongakubona nokuzwa yonke indawo lapho uya khona. Kujabulisa nakakhulu ukuvakashela idolobha noma i-bazaar lapho yonke into ikhanya futhi kumatasatasa. Ngisho nabo banefestival yokuthengisa emakethe.

Uhlelo lokuhamba noma ukuhlola idolobhana ngesikhathi somkhosi we-Tihar

Vakashela amadolobhana ukuze uthole umgubho wesifunda owengeziwe ngesikhathi somkhosi we-Tihar. Hlala eduze neChitwan National Park ukuze ufunde mayelana nemikhosi yeqembu le-Tharu, noma ukhwele intaba isifunda esiseduze ne-Annapurna futhi uhlale ubusuku emadolobheni amancane ukuze ujabulele umcimbi owodwa.

Intengo Engcono Kakhulu Eqinisekisiwe, Kulula ukuyishintsha Idethi, Ukuqinisekiswa Okusheshayo

Bhukha Lolu hambo
Ukuxoxa bukhoma Amaprosesa asekelwe
Purushotam Timalsena
Purushotam Timalsena Travel Expert
Sizokuhlelela iholide elenziwe ngezifiso.
Isicelo sosizo ⮞